Een heldere vijver willen wij allemaal en dat kan!
Om uw vijver helder te krijgen, en te houden, zijn er verschillende producten op de markt verkrijgbaar. Zo ook vloeibare middeltjes om de algen te doden, Wij willen u gelijk waarschuwen om deze nooit te gebruiken omdat 9 van de 10 producten ook de bacteriën doden. Dit zal na enkele dagen tot weken weer resulteren in een nog groenere en troebelere vijver. De twee meest toegepaste effectieve middel zijn UVC-lampen of een ozonisator.

UVC-Lampen
Een UVC lamp is een effectief apparaat dat na een pomp geïnstalleerd wordt. Als het water langs de UVC stroomt zullen de algen worden gedood. Dit zal resulteren in helder water. Wel moeten de dode algen afgevangen worden door oa. een filter daar er anders een troebele vijver zal ontstaan. Wat voor UVC lamp heeft u nu nodig op uw vijver? De rekensom hiervoor is heel erg makkelijk. U vermenigvuldigt het aantal liter water (in kuubs) met 3 tot 4 watt UVC licht en hiermee heeft u de keuze al gemaakt. Als voorbeeld nemen we een vijver van 15.000 liter. Hier heeft u dus 3 a 4 watt per 1000 liter voor nodig. Dit is 45 tot 60 watt. Nu zijn er erg veel lampen te koop van 55 watt en dit zal dan ook de juiste keuze voor u zijn.

Als u nog vragen heeft over het toepassen van een UVC lamp kunt u ons deze altijd stellen!



Ozon
Dit is een heel ander verhaal en wordt meestal alleen toegepast door de hobbyisten die Koi houden maar het kan uiteraard ook toegepast worden op de normale tuinvijver. In het stuk hieronder zal het e.e.a. duidelijk worden beschreven over het toepassen en de gevaren van ozon.

Wat is Ozon
In de atmosfeer bevindt zich zuurstof om ons heen. Zuurstof is een enkelvoudige stof waarvan een molecuul uit twee atomen bestaat.
Bij bv. een onweersbui worden door de hoge elektrische ontladingen, die via de lucht worden afgevoerd, moleculen gevormd die
uit drie zuurstofatomen bestaan. Dit noemt men Ozon. We herkennen dit product aan de prikkelende frisse geur die na een zware
onweersbui met regenval een tijdje blijft hangen. De Ozon moleculen vormen geen stabiele verbinding en willen graag zo snel mogelijk
terug naar de oorspronkelijke vorm. Daarbij moeten ze één van hun drie atomen afgeven aan iets anders, bv. een alg, een
bacterie of een ander product dat te oxideren (verbranden) is. Na deze oxidatie blijft dan weer zuivere zuurstof over.

Met de juiste apparatuur is Ozon uitstekend en veilig te produceren en kunnen we gebruik maken van de positieve effecten.
Ozon heeft een zeer sterke reinigende werking. In tegenstelling tot veel andere ontsmettingsmiddelen laat Ozon echter geen nadelige reststoffen achter. Wanneer gestopt wordt met het gebruik blijft er niets in het water achter dat de kwaliteit van u vijverwater negatief kan beïnvloeden. Bij het gebruik van waterstofperoxide gebeurt in principe hetzelfde. Deze stof is echter niet nauwkeurig te doseren, zeker niet over een langere periode. Ozon is bij goed gebruik een uitstekend desinfecterend middel waarbij een aantal positieve bij-effecten op kunnen treden.Het is echter beslist geen medicijn!

Wanneer is het gebruik van ozon aan te raden?
Ten eerste moeten we stellen dat een gezonde, goed functionerende vijver waarin juiste verhoudingen bestaan tussen het plantaardige, dierlijke- en bacterie leven, geen Ozon nodig heeft. In een goede natuurvijver is het gebruik van Ozon dan ook grotendeels onzin.
Slechts indien de bezitter zeer hoge eisen stelt aan de kleurloosheid en de helderheid van het water, kan Ozon als een uitstekend hulpmiddel fungeren. Door de sterke oxiderende werking zullen kleurstoffen, algen en zweefvuil verdwijnen. Wanneer de juiste verhoudingen in een vijver verstoord worden, kan het gebruik van Ozon nuttig zijn. Denk hierbij aan vijvers met een zware bevolking of kleine vijvers zonder enkele waterbeweging of koivijvers waarbij geen gebruik wordt gemaakt van voldoende plantengroei. Ook voor de handel is Ozon een uitstekend middel om de waterkwaliteit hoog te houden.  Bij overbevolkte voorraadbakken, quarantainebakken of bij door transport verzwakte vissen. Kortomin alle gevallen waar een grote infectiedruk aanwezig is en waar de kans op te weinig zuurstof in het water reëel is, kan Ozon een bijzonder belangrijke en positieve rol spelen.

Wat kan ozon voor u betekenen bij een juiste toepassing.
Het zorgt voor:
- A. kristalhelder, kleurloos water
- B. een intensievere werking van het biologische filter
- C. een snellere afbraak van ammoniak en nitriet
- D. een verhoging van de Redox- potentiaal (rH) en het zuurstofgehalte

Het vermindert:
- E. de kiembelasting van het water, waardoor ziekteverwekkers minder kansen krijgen.

Laten we eens verder op deze punten ingaan.

De redox- potentiaalwaarde (rH)
Met de redoxpotentiaal wordt de verhouding uitgedrukt tussen zogenaamde reducerende en oxiderende effecten.
Zo roest ijzer bij een sterke oxiderende werking (verbranding) en kan denitrificatie in een vijver plaats vinden op laatsen met sterk reducerende (lees zuurstofloze) omstandigheden. Simpel gesteld kan gezegd worden dat een hoog zuurstofgehalte gaat samen met een hoog redox- potentiaal. De redox-potentiaal (rH) wordt officieel uitgedrukt op een schaal die loopt van 0 tot 42, waarbij het neutrale punt bij 21 ligt. In de praktijk wordt ze echter uitgedrukt in millivolt. Deze praktische meet-eenheid ( gemeten met een speciale elektrode) is gebaseerd op het verschijnsel dat een bepaalde elektronenstroom in water te meten is. Hoe hoger deze meting uitvalt, des te hoger is de oxiderende werking. Zo zal de gemiddelde vijver een rH hebben die ligt rond de 180-225 millivolt. Dit is zwak oxiderend. In opvangbakken zal de rH bij een zware bevolking, veel lager zijn. Als optimale waarde wordt een rH gezien die ligt rond de 350 millivolt. Waar deze waarden niet via normale omstandigheden, zoals waterbeweging e.d., te bereiken zijn is ozon het aangewezen product dit toch te realiseren.

Om geen fouten te maken is het gebruik van een goede redox- meter met besturingsmogelijkheid sterk aan te raden. Te hoge rH waarden kunnen zeer schadelijk zijn. In theorie kan met Ozon de gehele vijver worden gesteriliseerd, waarbij ook vissenleven onmogelijk wordt. Gesteld kan worden dat een redoxpotentiaal hoger dan 400 mv in het vijverwater zelf, beslist schadelijk begint te worden voor alle levende organismen in de vijver.

De intensievere werking van het biologische filter en de snellere oxidatie van een aantal afvalstoffen. Doordat het water na verloop van tijd meer zuurstof gaat bevatten en doordat de organische belasting van het water door vrij in het water levende eencellige organismen minder wordt (zie ook bij kiemgetal) blijft er meer zuurstof over voor de biologische filtering. Daarnaast helpt Ozon een aantal tussenproducten direct om te zetten. Zo zal nitriet direct tot nitraat geoxideerd worden, waardoor het bacteriebestand bij hun werk in het filter sterk ontlast wordt.
Ozon kan overigens nooit het filter vervangen. Zo worden bepaalde stoffen, waarvan ammonium en ammoniak de belangrijkste zijn, in zoetwater niet optimaal verbrand.

Ozon is slechts een hulpmiddel.

Kleurloos en helder water.
Enerzijds zal Ozon de in het water levende eencellige sterk verminderen. Anderzijds verbrandt Ozon de kleurstoffen die na verloop van tijd gevormd worden en het vijverwater een gelige tint kunnen geven. Voor water met Ozon geldt dat bij correct gebruik het water sprankelend
fris zal worden na enkele dagen.

Het kiemgetal.
In alle vijvers zit naast de vissen en de planten een bepaalde hoeveelheid aan ander leven. Het totaal aan levend materiaal wordt de
biomassa genoemd. In een gezond natuurlijk milieu zoals een meer of een rivier bestaat de totale biomassa voor minder dan 0,5 %
uit vissen.

De positieve rol van planten kennen we allemaal. Ook de overige massa, die uit kleine waterdiertjes, plantjes, algen, bacteriën etc.
bestaat, is bijzonder belangrijk voor een gezonde vijver. Alleen zien we graag, dat zoveel mogelijk van die organismen zich niet in het
vrije water bevinden maar ergens anders, zoals in het bodemsubstraat en het filter. Organismen in het water veroorzaken een meestal niet gewenste vertroebeling en gebruiken een overmaat aan zuurstof.Naast de gewenste biomassa kunnen er ook, vooral wanneer de omstandigheden niet optimaal zijn, ziekteverwekkers tussen zitten. Door te zorgen dat vijverwater een rH heeft die rond 350 mv. ligt, kan het aantal ééncelligen (en dus ook de ziekteverwekkers) zo laag worden gehouden, dat het vrijwel niet meer voor zal komen dat een zieke vis een andere vis via het water infecteert. Daarnaast zal door een optimale waterkwaliteit, waarbij Ozon een belangrijk hulpmiddel kan zijn, een zieke vis meer kansen hebben de eigen weerstand op te bouwen zonder de negatieve effecten van medicijnen.

De toepassing
Met Ozon moet men goed en veilig om gaan. Om een optimaal effect van Ozon te krijgen in uw systeem, moet het besturingssysteem
optimaal zijn. Alleen met een goede Ozonisator bent u er niet.

A. Wanneer te weinig Ozon wordt toegevoegd aan het water zal het effect minimaal zijn. Wanneer er veel te veel Ozon wordt toegevoegd, kan er een vergiftigend effect ontstaan, waar ook niemand mee is gediend. Om te controleren of alles naar behoren werkt hebt u naast een Ozonisator een besturingsapparaat nodig dat precies de juiste hoeveelheid Ozon aan het water toevoegt: namelijk een redox- potentiaalmeter met een ingebouwde schakelaar die bij de gewenste waarde de Ozonisator uitschakelt.

B. Ozon wordt in een Ozonisator (de generator) gevormd uit lucht. Het effect dat met Ozon bereikt moet worden, vindt uitsluitend plaats
in het water zelf. De beste Ozonisator zal geen effect hebben indien we niet in staat zijn om de Ozon daar te krijgen waar het nodig is,
en dat is in het water.

Om de Ozon uit de lucht in het water te krijgen is een Ozonreactor nodig die zorgt voor een optimale opname van de Ozon in dat water.
Een goed reactorvat kan er voor zorgen dat 100 % van de geproduceerde Ozon in het water wordt opgenomen en er dus geen Ozon in de
lucht verdwijnt.

Hoewel een optimale afschuiming in zoetwater met de huidige techniek nog niet te verwezenlijken is, zal een goed geconstrueerde eiwitafschuimer, gebaseerd op systemen die in zeeaquaria gebruikt worden, goed voldoen als Ozon- reactor. Als er dan ook nog iets wordt afgeschuimd (tot ca 50 % van de afvalstoffen), is dat meegenomen. Voor doe-het-zelvers geldt, dat de geozoniseerde lucht lange tijd in
een reactorvat met het water in contact moet blijven om de Ozon in dat water te kunnen oplossen.
De benodigde hoeveelheid ozon. De hoeveelheid Ozon die nodig is om een bepaald doel te bereiken, wordt niet bepaald door de hoeveelheid water, maar door de hoeveelheid te verbranden materialen. Simpel gesteld: niet de vijverinhoud bepaalt de benodigde hoeveelheid Ozon, maar de hoeveelheid voedsel die dagelijks wordt toegediend. We hebben al gezegd dat in een gezonde natuurvijver Ozon niet nodig moet zijn bij een normale bevolking. Naarmate de bevolking dichter wordt, zal Ozon steeds meer noodzakelijk blijken en in steeds grotere hoeveelheden nodig zijn.

Als Ozon in een normale vijver uitsluitend wordt gebruikt om de vijver helder te houden, zal ca 3-5 mg per 100 liter/ uur ruim voldoende
zijn. In een palingmesterij waar in 20 M3 3000 kg paling zwemt, moet per uur meer dan 50 gram Ozon worden gebruikt om het water
enigszins acceptabel van kwaliteit te houden. In een sterk bezette verkoopstelling in een tuincentrum zal de benodigde hoeveelheid
Ozon per uur per 100 liter water wel rond de 10-15 mg kunnen liggen. Er komt dus in alle gevallen een stukje rekenwerk aan te pas.

Nog even wat zaken op een rij.
Ozon is geen wondermiddel. Het is bij goed gebruik een fantastisch ondersteunend product, maar niet meer.
Ozon is geen medicijn. Het helpt bij goed gebruik wel om de waterkwaliteit zodanig te verbeteren dat de vissen sterker worden en meer weerstand opbouwen.Bij een rH van ca 350 mv. wordt de kans dat een zieke vis andere vissen infecteert, tot een minimum beperkt.
Ozon zal een vijver nooit steriel kunnen maken of de vissen kunnen verzwakken. Alle biologische processen blijven noodzakelijk aanwezig.
Ook hier verbetert ozon slechts, bij goed gebruik, de situatie. Een goed effect van Ozon is uitsluitend te bereiken via een goede besturing
en via een reactor, die opname in het water garandeert.

Bij juist gebruik is Ozon niet schadelijk. Niet voor de vissen en niet voor de eigenaar. Ontsnappend Ozon kan gemakkelijk worden weg
gefilterd met behulp van wat actieve kool. Het vaak gehoorde advies dat rest- ozon te verwijderen is met behulp van een UV- lamp,
is maar deels juist. Met UVC- licht wordt van Ozon en water H2O2 (waterstofperoxide) gevormd, een stof die bij grote hoeveelheden net
zo agressief voor vissen kan zijn als vrije Ozon zelf. Bij een rH van ca 350 mv. is Ozon niet in vrije vorm aanwezig en dus niet schadelijk.

WAARSCHUWING!
Ozon mag nooit gebruikt worden in combinatie met medicijnen. De werking van de medicijnen zal in veel gevallen teniet worden gedaan,
terwijl er giftige stoffen gevormd kunnen worden. Wel kan gesteld worden dat medicijngebruik sterk zal worden verminderd door het toepassen van Ozon.

Enige conclusies:
Een goede vijver moet zo gezond zijn dat het gebruik van Ozon niet noodzakelijk is. Het kan in die gevallen hooguit gebruikt worden als hulpmiddel om de vijver kristalhelderder en vrij van kleurstoffen te maken.Ozon zou in het handelscircuit veel van de bestaande problemen kunnen voorkomen. Er wordt nog te weinig gebruik gemaakt van de mogelijkheid om met Ozon tot een betere kwaliteit vissen te komen.
Ozon is pas dan een goed product, wanneer men weet waaraan men begint en wanneer de randapparatuur optimaal functioneert.
De kennis om tot resultaten te komen, is aanwezig.

Voor bovenstaande informatie is gebruik gemaakt van materiaal dat beschikbaar is gesteld door Sander Elektroapparatebau en de
heer A. Achterkamp.